verword
06-02-2008, 17:48 PM
ÇEK/SENET programına çek veya senet kartı girişi normal şartlar altında ÇEK/SENET HAREKETİ bölümünden yapılacaktır. Bu bölümdeki Giriş, Çıkış ve Diğer İşlemler pratikte çek/senet giriş/çıkış bordroları düzenlenmesi işlemine karşılık gelmektedir. Çek/senet kartları birer birer, yukarıda bahsedildiği gibi ÇEK/SENET KARTI bölümünden kaydedilebilmekte ancak öngörülen çalışma şeklinde çek/senet giriş/çıkış işlemleri için ÇEK/SENET HAREKETİ bölümünün kullanılması gerekmektedir. Bu programda ETA:CARİ'ye direkt entegrasyon yapılırken çek/senet bordrosunun üst kısmındaki açıklama sahasında bulunan bilgi, cari hareketteki açıklama hanesine, porföy no hanesi ise cari hareketin evrak no sahasına aktarılır. Şimdi ÇEK/SENET HAREKETİ bölümünün Alt-Bölümlerini görelim.
3.1.MÜŞTERİ ÇEK HAREKETİ
Bu bölümde PORTFÖYE GİRİŞ-ÇIKIŞ ve DİĞER İŞLEMLER yapılacaktır. Müşteri çek işlemlerine başlamadan evvel mutlaka MENÜ�den çek pozisyonlarını ve entegrasyonlarını tanımlamalısınız.
3.1.1.MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ
Bu bölüm YENİ BORDRO ve ESKİ BORDRO Alt-Bölümlerine ayrılır.
YENİ BORDRO
Bu bölüme girildiğinde karşınıza gelecek ekranda öncelikle çekin hangi müşteriden alındığını belirlemek gerekecektir. Müşterinin kaydına ilgili CARİ HESAP KODU veya ÜNVANI verilerek ulaşılabilmekte veya CARİ KART LİSTESİ penceresinden cari hesap seçimi yapılabilmektedir. BORDRO NO hanesine SERVİS bölümünde bir başlangıç numarası verildiğinde ekrana her yeni müşteri çek hareketinde otomatik olarak yeni bir numara gelir. Serviste tanımlanan FAİZ ORANI aylık veya yıllık olarak ekrana gelir. Aynı ekranda GİRİŞ TARİHİ, ÖZEL KOD, AÇIKLAMA gibi bilgilerin de ihtiyaca göre düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca MUHASEBE YEVMİYE NO ve YEVMİYE TARİHİ sahaları bağlantılı kayıt yapıldığında kendiliğinden gelir, dosyaya kaydedilir. Bağlantısız kayıtlarda ise kullanıcı tarafından belirtilir.
Bordro kalemleri tablo düzeninde doldurulmakta, her çek için bordroda bir satır bilgi kaydedilmektedir. Bordronun doldurulmasında dikkat edilmesi gereken husus PORTFÖY NO hanesinin boş bırakılmasıdır(Bu hane bordro doldurulup kaydedildikten sonra bilgisayar tarafından sıradan çek giriş noları verilerek doldurulmaktadır. Söz konusu haneye kullanıcı tarafından numara verilecek olursa, bu durumda bilgisayar kendi numarasını vermez, kullanıcı tarafından verilen PORTFÖY NO'su geçerli olur).
Çek giriş hareket ekranının 2.sütununda yer alan �K/C� sahasına çekin kendi çekiniz mi yoksa cirolu mu olduğu K/C harfleri ile belirtilir. Çekin borçlusu, çekin sahibine ait vergi dairesi, vergi numarası ve çekin tanzim tarihi ilgili sahalar girilir.
BİLGİ GİRİŞ İŞLEMLERİ menüsünden FATURA KAPAMA tuşuna basıldığı zaman ekrana bir çerçeve içinde bu karta ait ve henüz kapatılmamış olan faturaların bir listesi gelir. AÇIK TUTAR sahasında yazılı değer faturanın henüz kapatılmamış kısmını gösterir. Kapatılmak istenen faturalar boşluk tuşuna basılarak işaretlenir, her bir ödeme için en fazla 20 adet fatura işaretlenebilir. Yanlışlıkla işeretlenmiş bulunan bir fatura tekrar boşluk tuşuna basılarak işlem dışı bırakılabilir. Kapatılacak faturaların işaretlenmesi işlemi tamamlandıktan sonra SEÇİM tuşuna basılarak ödeme ekranına geri dönülür. Ödeme tutarı seçilen faturaların toplamıyla uygun olmalıdır. Kayıt işlemi tamamlandığında yapılan ödeme ile seçilen faturaları birbiri ile eşlenir, eşleme işlemi cari programı/eşlemeli vade farkı raporunda kullanılır. Kısmi kapatma durumunda bir fatura en fazla 10 ayrı ödeme ile kapatılabilir. Fatura kapama işlemini yapabilmek için Servis/Sabit Tanımlar/Parametreler bölümünde bulunan FATURA KAPAMA: sahası işaretlenmiş olmalıdır.
Yine herhangi bir satır üzerinde CTRL+O(ORTALAMA VADE) tuşu kullanılırsa, toplam, ortalama gün, ortalama vade ve vade farkı sahaları görüntülenir. Bu ekranda görüntülenen vade farkı SERVİS�te tanımlanan parametrelere göre aylık veya yıllık vade kullanılarak hesaplanır.
Müşteri çek giriş ekranı doldurulup KAYIT tuşuna basıldığında her birine birer PORTFÖY NO verilerek sistemde çek kartı kayıtları yapılarak giriş işlemi tamamlanmış olur. Verilecek PORTFÖY NO'ları SERVİS bölümünde tanımlanacaktır.
ESKİ BORDRO
Daha önceden girilmiş olan hareketler üzerinde herhangi bir düzeltme veya iptal işlemi yapılmak istendiğinde ESKİ BORDRO bölümü kullanılır. Bu bölümdeki arama kıstaslarını kullanarak dilediğiniz harekete ulaşabilirsiniz.
3.1.2.MÜŞTERİ ÇEK ÇIKIŞI
Bu bölümde müşteri çek çıkışları yapılır. MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümünde olduğu gibi bordro düzeninde çalışan bu bölümde çıkışı yapılacak çeklerin hangi cari hesaba veya hangi bankaya yapıldığı öncelikle belirtilecektir. Cari hesap seçimi MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümündeki gibi olup, banka seçimi ise BANKA KODU üzerinden yapılacaktır. BANKA KOD'ları MENÜ programının Şirket/Devir İşlemleri/Entegrasyon Tablosu bölümünde tanımlanır.
Çıkış bordrosunun bordro kalemleri daha önce MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümünden portföye girişleri yapılmış çek kayıtları ile doldurulacaktır. Çıkışı istenen çekler PORTFÖY NO hanesine ilgili numara verilerek veya MÜŞTERİ ÇEK KARTI LİSTESİ�nden(F7) seçilerek bordroya alınacaktır.
3.1.3.MÜŞTERİ ÇEK DİĞER İŞLEMLER
Bu bölümde giriş ve çıkış haricinde kalan işlemler yapılacaktır. Söz konusu işlemlerle ilgili muhasebe kayıtlarının doğru ve eksiksiz yapılabilmesi için MENÜ programının ENTEGRE HESAPLAR bölümünün GENEL İRTİBATLAR Alt-Bölümünde belirtilen muhtelif muhasebe kodlarının tanımlarının doğru olarak yapılmış olması gereklidir. Şimdi çeklerle ilgili DİĞER İŞLEMLER�i gözden geçirelim.
3.1.3.1. ÇEK POZİSYONLARI
Her çekin sisteme girişte çek kartı şeklinde kaydı yapılmaktadır. Bu kayda ilaveten çekle ilgili daha sonra yapılacak işlemlerin takibatı için bir de POZİSYON kavramı geliştirilmiştir. Çek kartının ekrandaki görüntüsünün sağ alt köşesinde yer alan pozisyonlar zaman içinde çek üzerinde yapılmış işlemleri gösterecektir. Örneğin; sisteme ilk girişte çekin aldığı pozisyon PORTFÖY'dür. Daha sonra tahsil için bankaya gönderilmiş bir çeke ÇEK ÇIKIŞI bölümünde pozisyon olarak bankanın kodu işlenecektir. ÇEK KARTI'na kaydedilen her pozisyonun yanında bir de tarih yer alacak, bu tarih çekin söz konusu işlemi hangi tarihte gördüğünü belirtecektir. PORTFÖY, İADE vs. gibi bazı standart pozisyonlar, Entegre Hesaplar bölümünde tanımlanmıştır ve bu pozisyonlara karşılık gelen muhasebe kodları yine Entegre Hesaplar bölümünün GENEL İRTİBATLAR bölümünde belirtilecektir. Örneğin; PORTFÖY pozisyonuna karşılık Genel İrtibatlar bölümünde ÇEK HESABI hanesine hesap planındaki ilgili hesabın kodu yazılacaktır.
ELDEN TAHSİL
Müşterinin veya satıcının çekinin elden tahsil edildiği durumlarda işlem kodu olarak bu seçenek kullanılacaktır. Bu işlemden sonra çekin pozisyonu portföyden çıkıp TAHSİL durumuna geçer. Tahsilat işlemi, cari kart bölümünden kasaya nakit girişi yapılarak sonuçlandırılır.
KARŞILIKSIZ PORTFÖYE İADE
Bankaya veya satıcıya verilen çekin karşılıksız çıkması sonucunda portföye geri alınması bu seçenekle yapılır. Geri alınan çekin pozisyonu PİADE olur.
Örneğin; satıcıya verilen bir çekin karşılıksız çıkması sonucunda portföye geri alınması işlemini yapalım. İlk önce işlem kodu hanesine F6-İŞLEM KODLARI penceresinden Karşılıksız Portföye İade (KPI) seçeneğini seçelim. Portföye geri iade edilecek çeki ekrana getirelim. Pozisyonlarda eğer çek bankaya verilmiş ise verilen bankanın kodu, satıcıya verilmiş ise CİRO olarak aranmalıdır.
İlgili yerler doldurulduktan sonra KAYIT tuşuna basıldığında ekrana karşı hesap kodlarının tanımlanacağı bir ekran gelecektir Çek eğer bankadan geri geliyorsa banka kodu, satıcıdan geri geliyor ise satıcı kodu yazılmalıdır. Her ikisine birden tanımlama yapılamaz. Çek tahsil masrafı yapılmış ise tutarı yazıp kayıt ettiğimizde çek portföyümüze PİADE olarak giriş yapacaktır.
PORTFÖYDEN MÜŞTERİYE İADE
Çekin müşteriye geri iadesi durumunda kullanılır. Portföyden müşteriye iade iki türlü yapılır. Eğer müşterinin çeki karşılıksız çıkıp portföyümüze geri iade olursa, çekin müşteriye tekrar geri iadesi durumunda bu işlem kullanılır. Diğer kullanımı ise müşteri borcunu çekle ödedikten sonra nakit olarak tekrar öderse, çekin müşteriye geri iadesi de bu seçenekle yapılır.
Örneğin; portföyümüzde pozisyonu PİADE olan çekin çıkışını yapalım. İşlem kodu olarak PMI seçip ilgili yerleri doldurup PİADE olan çeki ekrana getirelim. Kayıt ettiğimizde ekrana müşteri hesabının girileceği bir pencere çıkacaktır. Müşteri kodunu yazdıktan sonra eğer çek tahsil masrafı dekont edilecekse tutar yazılıp işlem sonuçlanır.
KARŞILIKSIZ MÜŞTERİYE İADE
Bu işlem KARŞILIKSIZ PORTFÖYE İADE ve KARŞILIKSIZ MÜŞTERİYE İADE işlemlerinden farklı olarak satıcıya veya bankaya verilen müşteri çekinin karşılıksız çıkması durumunda çekin portföye girmeden doğrudan müşteriye iadesi işlemi için kullanılacaktır. Yani bankaya tahsile verilen çek bankadan karşılıksız olarak geri geldiğinde çek karşılıksız çek portföyüne alınmadan direkt müşterinin doğrudan borcuna atılır, karşı hesap olan banka alacaklanır. Böylece ileride cari karttaki her türlü karşılıksız evrak hareketlerinin takibi kolaylaşır
MUHTELİF İŞLEMLER
Bu bölümde daha önce verilen işlem cinsleri haricinde ihtiyaç duyulabilecek işlemler gerçekleştirilecektir. Bu bölümde cari hesap kodları, bankalar ve çek pozisyonları arasında herhangi bir virman, teminata çek çıkışı yada benzeri işlemler bu bölümde yapılabilir. Kullanıcı tarafından tanımlanacak değişik çekle ilgili POZİSYON KODLARI'nın muhasebe entegrasyonu istenecekse paralelinde çalışacak muhasebe kodları ENTEGRE HESAPLAR bölümünde tanımlanmalıdır.
3.2.FİRMA ÇEK HAREKETİ
3.2.1.FİRMA ÇEK ÇIKIŞI
Bu bölüm YENİ BORDRO ve ESKİ BORDRO Alt-Bölümlerine ayrılır.
YENİ BORDRO
Firma Çek Çıkışı/Yeni Bordro ekranının üst tarafı müşteri çek çıkışına benzer, tek farkı müşteri çekleri satıcıya veya bankaya çıkabilirken, firma çekleri sadece satıcıya çıkar, yani bu ekranda banka kodu sahası bulunmaz. Çek kalemleri kısmında en fazla 120 adet olmak kaydıyla çıkılacak çeklere ait bilgiler kullanıcı tarafından doldurulur. Bu ekranda ÇEK NO sahası boş bırakılır, kayıt sırasında program tarafından doldurulur. BANKA KODU sahasına entegrasyon dosyası/bankalar/cari-tahsil kodları sahasında yazılı banka kodlarından bir tanesi yazılırsa program bu banka koduyla ilgili banka-şube-hesap no ve çek no sahalarını kendiliğinden doldurur ve bir sonraki sahaya(vade) geçer. Çok kullanıcılı uygulamalarda meydana gelebilecek karışıklıkları önlemek amacıyla ÇEK NO sahası kayıt sırasında doldurulur ve 1 ilerletilir, tek kullanıcılı uygulamalarda böyle bir sorun olmadığından çek no anında görüntülenir, kayıt sırasında 1 ilerletilir. VADE ve TUTAR sahalarının da doldurulmasıyla bir satır tamamlanmış olur, bir sonraki satıra geçilir. Çek çıkış sırasında firma çek dosyalarına fişin yanı sıra her satır için yeni bir çek kartı kaydedilir. Cari bağlantısı varsa çekin verildiği cari kodu borçlanır, muhasebe bağlantısı varsa bu cari kartta yazılı muhasebe hesabı borçlanır. Her iki kayıtta entegrasyon bölümünde bulunan parametrelere bağlı olarak detay(her satır için ayrı bir cari hareketi/muhasebe fiş kalemi) veya özet(tüm satırların toplamından oluşan tek bir cari hareketi/muhasebe fiş kalemi) olarak yapılabilir. Alacak tarafıysa farklı banka kodlarını içerebildiğinden mutlaka detay olmak durumundadır. Her bir satırda yazılı olan banka kodu(pozisyon) kullanılarak "Borç Çekleri Muh.Prog.Hesap Kodu" muhasebe fişinde kullanılmak üzere entegrasyon dosyasından okunur. Bu saha doluysa vadeli çek kesiliyor kabul edilerek ilgili hesap alacaklanır, cariye herhangi bir kayıt(alacak) düşülmez.
Yukarıdaki şekilde tanzimi yapılan çekler vadeleri dolduğu zaman DİĞER İŞLEMLER bölümünden tahsil işlemine tabi tutulurlar. Bu ekran da Müşteri Çekleri/Diğer İşlemler bölümüne benzer şekilde çalışır. Ekranın üst kısmına işlem kodu olarak TA(Tahsil) ve tarih, açıklama, özel kodlar gibi bilgiler yazılır. Kalem kısmına tahsili yapılacak çek no�ları yazılarak çek seçimi yapılır. Kayıt yapıldığında ilgili çeklerin pozisyonları TAHSİL(Entegrasyon Tablosu/Sabit Pozisyonlar bölümünde yazılı pozisyon) olarak değiştirilir. Muhasebe fişinde çıkış sırasında alacaklanan ve yukarıda açıklandığı şekilde banka kodu kullanılarak bulunan "Borç Çekleri Muh.Prog.Hesap Kodu" borçlanır, aynı banka koduna ait "Cari Hesap Muh.Prog.Hesap Kodu" alacaklanır, yine bu koda ait "Cari Hesap Cari Program Kodu" varsa cari programında alacaklanır. Çıkış sırasında kesilen çekin günlük olması durumunda hem tanzim hem de tahsil işlemi yapmak yerine tek çıkış işlemiyle bu iki işlem birleştirilebilir. Bunun için ilgili banka koduna ait "Borç Çekleri Muh.Prog.Hesap Kodu" sahası boş bırakılır. Program bu sahayı boş bulunca onun yerine yanında bulunan "Cari Hesap Muh.Prog.Hesap Kodu" sahasını ve yine varsa ilgili cari kodunu("Cari Hesap Cari Program Kodu") alacaklandırır, borç çekleri ile ilgili muhasebe hesabı hiçbir zaman devreye girmemiş olur. Bu durumda çek kartına pozisyon olarak TANZİM yerine TAHSİL yazılır, diğer işlemlerden çıkış yapmaya gerek kalmaz.
3.2.2.FİRMA ÇEK DİĞER İŞLEMLER
Firma Çek Diğer İşlemler/Yeni Bordro ekranının üst kısmı müşteri çek diğer işlemler bölümüne benzer. Bu bölümde çıkış haricinde kalan diğer işlemler yapılacaktır. Şimdi firma çekleri ile ilgili DİĞER İŞLEMLER�i gözden geçirelim.
PORTFÖYE İADE
Firma çekinin müşteri tarafından geri iadesi durumunda kullanılır. Örneğin; satıcıya verilen bir firma çekinin herhangi bir nedenden dolayı portföye iade alınması işlemini yapalım. İlk önce işlem kodu hanesine F6-İŞLEM KODLARI penceresinden Portföye İade (PI) seçeneğini seçelim. Portföye geri iade edilecek firma çekini pozisyonunu tanımlayarak ekrana getirelim. Pozisyonlarda çek CİRO olarak aranmalıdır.
İlgili yerler doldurulduktan sonra KAYIT tuşuna basıldığında ekrana satıcı kodunun tanımlanacağı bir ekran gelecektir. Bu ekrana satıcı kodu yazılmalıdır. Kayıt işlemi tamamlandığında firma çeki portföye PİADE olarak giriş yapacaktır.
3.3.MÜŞTERİ SENET HAREKETİ
Bu bölüm MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ, MÜŞTERİ SENET ÇIKIŞI, DİĞER İŞLEMLER ve BANKA NOLARI Alt-Bölümlerine ayrılır.
3.3.1.MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ
Bu bölüm kendi içinde YENİ BORDRO ve ESKİ BORDRO Alt-Bölümlerine ayrılır. Yeni bordro ekranının üst kısmı MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ ekranının üst kısmı gibi çalışır. Bordro kalemleri tablo düzeninde doldurulmakta, her senet için bordroda bir satır bilgi kaydedilmektedir. Bordronun doldurulmasında dikkat edilmesi gereken husus PORTFÖY NO hanesinin boş bırakılmasıdır(Bu hane bordro doldurulup kaydedildikten sonra bilgisayar tarafından sıradan çek giriş noları verilerek doldurulmaktadır. Söz konusu haneye kullanıcı tarafından numara verilecek olursa, bu durumda bilgisayar kendi numarasını vermez, kullanıcı tarafından verilen PORTFÖY NO'su geçerli olur). Bu haneden sonra borçlu ile ilgili bilgiler yazılır.
Fatura kapatma işlemi aynen çek giriş bordrosunda anlatıldığı gibi çalışır.
Vade, Valor/Gün, Tutar ve Pul haneleri önceki bölümlerde anlatıldığı gibi kullanılır. Ayrıca MUHASEBE YEVMİYE NO ve YEVMİYE TARİHİ sahaları bağlantılı kayıt yapıldığında kendiliğinden gelir, dosyaya kaydedilir. Bağlantısız kayıtlarda ise kullanıcı tarafından belirtilebilir.
Müşteri senet giriş ekranı doldurulup KAYIT tuşuna basıldığında her birine birer PORTFÖY NO verilerek sistemde senet kartı kayıtları yapılarak giriş işlemi tamamlanmış olur.
3.3.2.MÜŞTERİ SENET ÇIKIŞI
Bu bölümde müşteri senet çıkışları yapılacaktır. MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ bölümünde olduğu gibi bordro düzeninde çalışan bu bölümde çıkışı yapılacak senetlerin hangi cari hesaba veya hangi bankaya yapıldığı öncelikle belirtilecektir. Cari hesap seçimi MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümündeki gibi olup, banka seçimi ise BANKA KODU üzerinden yapılacaktır.
Çıkış bordrosunun bordro kalemleri daha önce MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ bölümünden portföye girişleri yapılmış senet kayıtları ile doldurulacaktır. Çıkışı istenen Senetler PORTFÖY NO hanesine ilgili numara verilerek bordroya alınacaktır.
3.3.3.MÜŞTERİ SENET DİĞER İŞLEMLER
Senetlerle ilgili çeşitli giriş/çıkış işlemleri bu bölümden yapılacaktır. Her işlem entegrasyon yapılan modüllerde ilgili entegre kaydı yapacak şekilde düşünülmüştür. Söz konusu işlemlerle ilgili muhasebe kayıtlarının doğru ve eksiksiz yapılabilmesi için ENTEGRE HESAPLAR bölümünün GENEL İRTİBATLAR Alt-Bölümünde belirtilen muhtelif muhasebe kodlarının tanımlarının doğru olarak yapılmış olması gereklidir. Senet diğer işlemleri de çek diğer işlemleri ile benzer durumlarda kullanılır.
3.3.3.1. SENET POZİSYONLARI
Yukarıda çek pozisyonları için verilen açıklama tamamen senet pozisyonları için de geçerlidir. Senetler için PORTFÖY, BANKA KODLARI, PROTESTO vs. gibi muhtelif standart pozisyonlar kullanılacaktır.
ELDEN TAHSİL
Çek elden tahsil gibidir.
PORTFÖYE İADE
Senedin şekil şartları bozukluğundan dolayı portföye geri iadesinde bu seçenek kullanılır. Örneğin; müşteriden alınan bir senet bankaya verildiğinde tarih üzerinde oynama yapılmış ise veya buna benzer sebeplerden dolayı senet portföye geri iade olduğunda senedi(PI) seçeneği ile geri alırız.
PORTFÖYE PROTESTOLU İADE
Borca mahsuben bankaya veya satıcıya verilen senetlerin protesto olup tekrar portföye geri iadesi durumlarında bu seçenek kullanılır. Protestolu senedi kayıt ederken ekrana pencere içinde protestolu senedin bilgilerinin girileceği ekran gelecektir Senet satıcıdan geliyorsa satıcı kodu, bankadan geliyorsa banka kodu tanımlanmalıdır. Her iki seçenek birlikte yazılmamalıdır. Senet portföye alındığında pozisyonu artık PROTESTO olmuştur.
PORTFÖYDEN MÜŞTERİYE İADE
Protestolu olarak portföyümüzde bulunan senedin müşteriye iadesi durumunda bu seçenek kullanılır. Örneğin; ciroya verilen bir senedin müşteriye iadesi işlemini yapalım. Pozisyonu ciro olan bir senedin karşılığı olmadığı için portföyümüze protestolu iade(PPI) seçeneği ile geri alalım. Geri alınan senedin pozisyonu PROTESTO olur. Protestolu senedi ise portföyden müşteriye iade(PMI) seçeneği ile müşteriye iade ederiz. Artık senedimizin pozisyonu MIADE olmuştur.
PORTFÖYDEN MÜŞTERİYE DEKONTSUZ İADE
Bu işlemde protestolu bir senedin müşteriye iade edildiği ve mukabilinde elden nakit tahsilat yapıldığı düşünülmektedir.
SENET TAHSİL
Bankaya tahsile verilen senedin bankadan gelen dekont ile tahsili yapıldığında bu seçenek kullanılır. Örneğin; portföyümüzdeki TESAM LTD şirketinin 12 portföy nolu senedini ilk önce kodu AKBANK-S olan Akbank Şişli şubesine tahsil için çıkışını yapalım. SENET ÇIKIŞI bölümünden yapılan senet çıkışı işleminden sonra senedin pozisyonu AKBANK-S olmuştur. Banka senedi tahsil ettiğinde bize müşteri dekontu gönderecektir. Müşteri dekontu alındığında SENET DİĞER İŞLEMLER bölümünden SENET TAHSİL(ST) seçeneği ile AKBANK-S pozisyonu olan senet ekrana çağırılıp kayıt edilir. Artık senedin pozisyonu TAHSİL olmuştur.
MUHTELİF İŞLEMLER
Bu bölümde daha önce çeklerle ilgili bahsedilen işlemlerin paralelindeki işlemler yapılacaktır. Tekrarlamak gerekirse, bu bölümde cari hesap kodları, bankalar ve senet pozisyonları arasında herhangi bir virman yapılabilir. Senetle ilgili kullanılacak pozisyon kodları ve muhasebe entegrasyonu istenecekse, paralelinde çalışacak muhasebe kodları ENTEGRE HESAPLAR bölümünde tanımlanmalıdır.
3.3.4.BANKA NOLARI
Bankaya verilen senetlerin takibinin yapılabilmesi için banka takip numaralarının verildiği bölümdür. Bu bölüme girdiğinizde ekrana gelen portföy numaralarını yazarken SENET LİSTESİ tuşuna basmak suretiyle senetlerin pozisyonlarına göre listesini ekrana getirebilirsiniz. BANKA NO hanesine bankanın vermiş olduğu takip numaraları yazılır. Senet numaraları yazılıp KAYIT ile ekrandaki bilgiler kayıt edilir ve ekrana boş bir banko noları sayfası gelir.
3.4.FİRMA SENET HAREKETİ
Firma senet tanzim ve ödendi işlemleri çeklere nazaran oldukça basit bulunmaktadır. Bunun sebebi çek çıkışı yapılırken farklı banka kodları yazılabilmesine rağmen senetlerde böyle bir işlem yapılmamasındandır. Entegrasyon Tablosunda bulunan "Borç Senetleri Hesabı" bu iş için yeterli olmaktadır. Senet çıkışı yapılırken ekranın üst kısmında bulunan cari koduna bir borç cari hareketi kaydedilir. Muhasebe fişindeyse bu karta ait muhasebe kodu borç kısmına kaydedilir. Cariye alacak olarak kayıt yapılmaz, muhasebe fişi alacak kısmındaysa yukarıda bahsedilen "Borç Senetleri Hesabı" kullanılır. Hem cari ve hem de muhasebe kalem kayıtları ilgili parametrelere bağlı olarak detay veya özet olarak yapılabilir.
Senet tahsili işlemi programın "Diğer İşlemler" bölümünden yapılır. Bu durumda ilgili senet kartlarının pozisyonları "Tahsil" olarak değiştirilir, cariye hiç bir kayıt yapılmaz, muhasebede kesilen fişin borç kısmında çıkış yapılırken alacak tarafında bulunan "Borç Senetleri Hesabı" bulunur. Alacak tarafındaysa ödeme kasadan yapıldığı için kasa hesabı bulunur. Yani kesilen fiş tediye fişi olur. Borç tarafı detay/özet olabilir, buna karşılık alacak tarafı sadece tek satır(özet) olur. Birden fazla kasa hesabı tutulduğu durumlarda kayıt öncesinde kasa seçimi yapılabilir.
Portföye iade ve portföye protestolu iade işlemleri de bu bölümden yapılır. Firma Çekleri/Diğer İşlemler bölümünde olduğu gibi kullanılır. Ayrıca firma senetleri portföye alınırken protesto masrafı da hesaba katılabilmektedir.
3.5.YAZDIRMA
Çek/Senet modülünün hareket bölümünde yazıcıdan bordro şeklinde çıkış almak için F4-YAZDIRMA tuşu kullanılır. Bu tuşa basıldığı zaman üzerinde işlem yapılan bordronun tipine göre değişen bir dizayn dosyası kullanılarak bordro bastırılır. Yazdırma işlemine başlamadan önce çıkan bir soruya uygun cevap verilerek bordroda bulunan evrakların ortalama vadesinin de döküme eklenip eklenmeyeceği belirlenir. Yine bordroda bulunan çek veya senetlerin alındığı/verildiği satıcı/müşteri/banka�ya ait adres bilgileri bir çerçeve içinde sorularak belirlenir. Kullanılan dizayn dosyalarının adları ve bunlarda kullanılan sahalarla ilgili detaylı bilgi programlarla verilen �ceksenet.txt� dosyasında verilmiştir.
Firma çek/senet çıkışı yaptırılırken istenirse sıra çek/senet yazdırma imkanı da mevcuttur, bunun için yazdırma tuşuna basıldığında bir çerçeve içinde çıkan ekranda SIRA ÇEK/SENET YAZDIRMA seçiminin yapılması yeterlidir. Sıra çek ve sıra senet basımı sırasında kullanılan dosya adları ve sahalar da �ceksenet.txt� dosyasında açıklanmıştır.
3.1.MÜŞTERİ ÇEK HAREKETİ
Bu bölümde PORTFÖYE GİRİŞ-ÇIKIŞ ve DİĞER İŞLEMLER yapılacaktır. Müşteri çek işlemlerine başlamadan evvel mutlaka MENÜ�den çek pozisyonlarını ve entegrasyonlarını tanımlamalısınız.
3.1.1.MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ
Bu bölüm YENİ BORDRO ve ESKİ BORDRO Alt-Bölümlerine ayrılır.
YENİ BORDRO
Bu bölüme girildiğinde karşınıza gelecek ekranda öncelikle çekin hangi müşteriden alındığını belirlemek gerekecektir. Müşterinin kaydına ilgili CARİ HESAP KODU veya ÜNVANI verilerek ulaşılabilmekte veya CARİ KART LİSTESİ penceresinden cari hesap seçimi yapılabilmektedir. BORDRO NO hanesine SERVİS bölümünde bir başlangıç numarası verildiğinde ekrana her yeni müşteri çek hareketinde otomatik olarak yeni bir numara gelir. Serviste tanımlanan FAİZ ORANI aylık veya yıllık olarak ekrana gelir. Aynı ekranda GİRİŞ TARİHİ, ÖZEL KOD, AÇIKLAMA gibi bilgilerin de ihtiyaca göre düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca MUHASEBE YEVMİYE NO ve YEVMİYE TARİHİ sahaları bağlantılı kayıt yapıldığında kendiliğinden gelir, dosyaya kaydedilir. Bağlantısız kayıtlarda ise kullanıcı tarafından belirtilir.
Bordro kalemleri tablo düzeninde doldurulmakta, her çek için bordroda bir satır bilgi kaydedilmektedir. Bordronun doldurulmasında dikkat edilmesi gereken husus PORTFÖY NO hanesinin boş bırakılmasıdır(Bu hane bordro doldurulup kaydedildikten sonra bilgisayar tarafından sıradan çek giriş noları verilerek doldurulmaktadır. Söz konusu haneye kullanıcı tarafından numara verilecek olursa, bu durumda bilgisayar kendi numarasını vermez, kullanıcı tarafından verilen PORTFÖY NO'su geçerli olur).
Çek giriş hareket ekranının 2.sütununda yer alan �K/C� sahasına çekin kendi çekiniz mi yoksa cirolu mu olduğu K/C harfleri ile belirtilir. Çekin borçlusu, çekin sahibine ait vergi dairesi, vergi numarası ve çekin tanzim tarihi ilgili sahalar girilir.
BİLGİ GİRİŞ İŞLEMLERİ menüsünden FATURA KAPAMA tuşuna basıldığı zaman ekrana bir çerçeve içinde bu karta ait ve henüz kapatılmamış olan faturaların bir listesi gelir. AÇIK TUTAR sahasında yazılı değer faturanın henüz kapatılmamış kısmını gösterir. Kapatılmak istenen faturalar boşluk tuşuna basılarak işaretlenir, her bir ödeme için en fazla 20 adet fatura işaretlenebilir. Yanlışlıkla işeretlenmiş bulunan bir fatura tekrar boşluk tuşuna basılarak işlem dışı bırakılabilir. Kapatılacak faturaların işaretlenmesi işlemi tamamlandıktan sonra SEÇİM tuşuna basılarak ödeme ekranına geri dönülür. Ödeme tutarı seçilen faturaların toplamıyla uygun olmalıdır. Kayıt işlemi tamamlandığında yapılan ödeme ile seçilen faturaları birbiri ile eşlenir, eşleme işlemi cari programı/eşlemeli vade farkı raporunda kullanılır. Kısmi kapatma durumunda bir fatura en fazla 10 ayrı ödeme ile kapatılabilir. Fatura kapama işlemini yapabilmek için Servis/Sabit Tanımlar/Parametreler bölümünde bulunan FATURA KAPAMA: sahası işaretlenmiş olmalıdır.
Yine herhangi bir satır üzerinde CTRL+O(ORTALAMA VADE) tuşu kullanılırsa, toplam, ortalama gün, ortalama vade ve vade farkı sahaları görüntülenir. Bu ekranda görüntülenen vade farkı SERVİS�te tanımlanan parametrelere göre aylık veya yıllık vade kullanılarak hesaplanır.
Müşteri çek giriş ekranı doldurulup KAYIT tuşuna basıldığında her birine birer PORTFÖY NO verilerek sistemde çek kartı kayıtları yapılarak giriş işlemi tamamlanmış olur. Verilecek PORTFÖY NO'ları SERVİS bölümünde tanımlanacaktır.
ESKİ BORDRO
Daha önceden girilmiş olan hareketler üzerinde herhangi bir düzeltme veya iptal işlemi yapılmak istendiğinde ESKİ BORDRO bölümü kullanılır. Bu bölümdeki arama kıstaslarını kullanarak dilediğiniz harekete ulaşabilirsiniz.
3.1.2.MÜŞTERİ ÇEK ÇIKIŞI
Bu bölümde müşteri çek çıkışları yapılır. MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümünde olduğu gibi bordro düzeninde çalışan bu bölümde çıkışı yapılacak çeklerin hangi cari hesaba veya hangi bankaya yapıldığı öncelikle belirtilecektir. Cari hesap seçimi MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümündeki gibi olup, banka seçimi ise BANKA KODU üzerinden yapılacaktır. BANKA KOD'ları MENÜ programının Şirket/Devir İşlemleri/Entegrasyon Tablosu bölümünde tanımlanır.
Çıkış bordrosunun bordro kalemleri daha önce MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümünden portföye girişleri yapılmış çek kayıtları ile doldurulacaktır. Çıkışı istenen çekler PORTFÖY NO hanesine ilgili numara verilerek veya MÜŞTERİ ÇEK KARTI LİSTESİ�nden(F7) seçilerek bordroya alınacaktır.
3.1.3.MÜŞTERİ ÇEK DİĞER İŞLEMLER
Bu bölümde giriş ve çıkış haricinde kalan işlemler yapılacaktır. Söz konusu işlemlerle ilgili muhasebe kayıtlarının doğru ve eksiksiz yapılabilmesi için MENÜ programının ENTEGRE HESAPLAR bölümünün GENEL İRTİBATLAR Alt-Bölümünde belirtilen muhtelif muhasebe kodlarının tanımlarının doğru olarak yapılmış olması gereklidir. Şimdi çeklerle ilgili DİĞER İŞLEMLER�i gözden geçirelim.
3.1.3.1. ÇEK POZİSYONLARI
Her çekin sisteme girişte çek kartı şeklinde kaydı yapılmaktadır. Bu kayda ilaveten çekle ilgili daha sonra yapılacak işlemlerin takibatı için bir de POZİSYON kavramı geliştirilmiştir. Çek kartının ekrandaki görüntüsünün sağ alt köşesinde yer alan pozisyonlar zaman içinde çek üzerinde yapılmış işlemleri gösterecektir. Örneğin; sisteme ilk girişte çekin aldığı pozisyon PORTFÖY'dür. Daha sonra tahsil için bankaya gönderilmiş bir çeke ÇEK ÇIKIŞI bölümünde pozisyon olarak bankanın kodu işlenecektir. ÇEK KARTI'na kaydedilen her pozisyonun yanında bir de tarih yer alacak, bu tarih çekin söz konusu işlemi hangi tarihte gördüğünü belirtecektir. PORTFÖY, İADE vs. gibi bazı standart pozisyonlar, Entegre Hesaplar bölümünde tanımlanmıştır ve bu pozisyonlara karşılık gelen muhasebe kodları yine Entegre Hesaplar bölümünün GENEL İRTİBATLAR bölümünde belirtilecektir. Örneğin; PORTFÖY pozisyonuna karşılık Genel İrtibatlar bölümünde ÇEK HESABI hanesine hesap planındaki ilgili hesabın kodu yazılacaktır.
ELDEN TAHSİL
Müşterinin veya satıcının çekinin elden tahsil edildiği durumlarda işlem kodu olarak bu seçenek kullanılacaktır. Bu işlemden sonra çekin pozisyonu portföyden çıkıp TAHSİL durumuna geçer. Tahsilat işlemi, cari kart bölümünden kasaya nakit girişi yapılarak sonuçlandırılır.
KARŞILIKSIZ PORTFÖYE İADE
Bankaya veya satıcıya verilen çekin karşılıksız çıkması sonucunda portföye geri alınması bu seçenekle yapılır. Geri alınan çekin pozisyonu PİADE olur.
Örneğin; satıcıya verilen bir çekin karşılıksız çıkması sonucunda portföye geri alınması işlemini yapalım. İlk önce işlem kodu hanesine F6-İŞLEM KODLARI penceresinden Karşılıksız Portföye İade (KPI) seçeneğini seçelim. Portföye geri iade edilecek çeki ekrana getirelim. Pozisyonlarda eğer çek bankaya verilmiş ise verilen bankanın kodu, satıcıya verilmiş ise CİRO olarak aranmalıdır.
İlgili yerler doldurulduktan sonra KAYIT tuşuna basıldığında ekrana karşı hesap kodlarının tanımlanacağı bir ekran gelecektir Çek eğer bankadan geri geliyorsa banka kodu, satıcıdan geri geliyor ise satıcı kodu yazılmalıdır. Her ikisine birden tanımlama yapılamaz. Çek tahsil masrafı yapılmış ise tutarı yazıp kayıt ettiğimizde çek portföyümüze PİADE olarak giriş yapacaktır.
PORTFÖYDEN MÜŞTERİYE İADE
Çekin müşteriye geri iadesi durumunda kullanılır. Portföyden müşteriye iade iki türlü yapılır. Eğer müşterinin çeki karşılıksız çıkıp portföyümüze geri iade olursa, çekin müşteriye tekrar geri iadesi durumunda bu işlem kullanılır. Diğer kullanımı ise müşteri borcunu çekle ödedikten sonra nakit olarak tekrar öderse, çekin müşteriye geri iadesi de bu seçenekle yapılır.
Örneğin; portföyümüzde pozisyonu PİADE olan çekin çıkışını yapalım. İşlem kodu olarak PMI seçip ilgili yerleri doldurup PİADE olan çeki ekrana getirelim. Kayıt ettiğimizde ekrana müşteri hesabının girileceği bir pencere çıkacaktır. Müşteri kodunu yazdıktan sonra eğer çek tahsil masrafı dekont edilecekse tutar yazılıp işlem sonuçlanır.
KARŞILIKSIZ MÜŞTERİYE İADE
Bu işlem KARŞILIKSIZ PORTFÖYE İADE ve KARŞILIKSIZ MÜŞTERİYE İADE işlemlerinden farklı olarak satıcıya veya bankaya verilen müşteri çekinin karşılıksız çıkması durumunda çekin portföye girmeden doğrudan müşteriye iadesi işlemi için kullanılacaktır. Yani bankaya tahsile verilen çek bankadan karşılıksız olarak geri geldiğinde çek karşılıksız çek portföyüne alınmadan direkt müşterinin doğrudan borcuna atılır, karşı hesap olan banka alacaklanır. Böylece ileride cari karttaki her türlü karşılıksız evrak hareketlerinin takibi kolaylaşır
MUHTELİF İŞLEMLER
Bu bölümde daha önce verilen işlem cinsleri haricinde ihtiyaç duyulabilecek işlemler gerçekleştirilecektir. Bu bölümde cari hesap kodları, bankalar ve çek pozisyonları arasında herhangi bir virman, teminata çek çıkışı yada benzeri işlemler bu bölümde yapılabilir. Kullanıcı tarafından tanımlanacak değişik çekle ilgili POZİSYON KODLARI'nın muhasebe entegrasyonu istenecekse paralelinde çalışacak muhasebe kodları ENTEGRE HESAPLAR bölümünde tanımlanmalıdır.
3.2.FİRMA ÇEK HAREKETİ
3.2.1.FİRMA ÇEK ÇIKIŞI
Bu bölüm YENİ BORDRO ve ESKİ BORDRO Alt-Bölümlerine ayrılır.
YENİ BORDRO
Firma Çek Çıkışı/Yeni Bordro ekranının üst tarafı müşteri çek çıkışına benzer, tek farkı müşteri çekleri satıcıya veya bankaya çıkabilirken, firma çekleri sadece satıcıya çıkar, yani bu ekranda banka kodu sahası bulunmaz. Çek kalemleri kısmında en fazla 120 adet olmak kaydıyla çıkılacak çeklere ait bilgiler kullanıcı tarafından doldurulur. Bu ekranda ÇEK NO sahası boş bırakılır, kayıt sırasında program tarafından doldurulur. BANKA KODU sahasına entegrasyon dosyası/bankalar/cari-tahsil kodları sahasında yazılı banka kodlarından bir tanesi yazılırsa program bu banka koduyla ilgili banka-şube-hesap no ve çek no sahalarını kendiliğinden doldurur ve bir sonraki sahaya(vade) geçer. Çok kullanıcılı uygulamalarda meydana gelebilecek karışıklıkları önlemek amacıyla ÇEK NO sahası kayıt sırasında doldurulur ve 1 ilerletilir, tek kullanıcılı uygulamalarda böyle bir sorun olmadığından çek no anında görüntülenir, kayıt sırasında 1 ilerletilir. VADE ve TUTAR sahalarının da doldurulmasıyla bir satır tamamlanmış olur, bir sonraki satıra geçilir. Çek çıkış sırasında firma çek dosyalarına fişin yanı sıra her satır için yeni bir çek kartı kaydedilir. Cari bağlantısı varsa çekin verildiği cari kodu borçlanır, muhasebe bağlantısı varsa bu cari kartta yazılı muhasebe hesabı borçlanır. Her iki kayıtta entegrasyon bölümünde bulunan parametrelere bağlı olarak detay(her satır için ayrı bir cari hareketi/muhasebe fiş kalemi) veya özet(tüm satırların toplamından oluşan tek bir cari hareketi/muhasebe fiş kalemi) olarak yapılabilir. Alacak tarafıysa farklı banka kodlarını içerebildiğinden mutlaka detay olmak durumundadır. Her bir satırda yazılı olan banka kodu(pozisyon) kullanılarak "Borç Çekleri Muh.Prog.Hesap Kodu" muhasebe fişinde kullanılmak üzere entegrasyon dosyasından okunur. Bu saha doluysa vadeli çek kesiliyor kabul edilerek ilgili hesap alacaklanır, cariye herhangi bir kayıt(alacak) düşülmez.
Yukarıdaki şekilde tanzimi yapılan çekler vadeleri dolduğu zaman DİĞER İŞLEMLER bölümünden tahsil işlemine tabi tutulurlar. Bu ekran da Müşteri Çekleri/Diğer İşlemler bölümüne benzer şekilde çalışır. Ekranın üst kısmına işlem kodu olarak TA(Tahsil) ve tarih, açıklama, özel kodlar gibi bilgiler yazılır. Kalem kısmına tahsili yapılacak çek no�ları yazılarak çek seçimi yapılır. Kayıt yapıldığında ilgili çeklerin pozisyonları TAHSİL(Entegrasyon Tablosu/Sabit Pozisyonlar bölümünde yazılı pozisyon) olarak değiştirilir. Muhasebe fişinde çıkış sırasında alacaklanan ve yukarıda açıklandığı şekilde banka kodu kullanılarak bulunan "Borç Çekleri Muh.Prog.Hesap Kodu" borçlanır, aynı banka koduna ait "Cari Hesap Muh.Prog.Hesap Kodu" alacaklanır, yine bu koda ait "Cari Hesap Cari Program Kodu" varsa cari programında alacaklanır. Çıkış sırasında kesilen çekin günlük olması durumunda hem tanzim hem de tahsil işlemi yapmak yerine tek çıkış işlemiyle bu iki işlem birleştirilebilir. Bunun için ilgili banka koduna ait "Borç Çekleri Muh.Prog.Hesap Kodu" sahası boş bırakılır. Program bu sahayı boş bulunca onun yerine yanında bulunan "Cari Hesap Muh.Prog.Hesap Kodu" sahasını ve yine varsa ilgili cari kodunu("Cari Hesap Cari Program Kodu") alacaklandırır, borç çekleri ile ilgili muhasebe hesabı hiçbir zaman devreye girmemiş olur. Bu durumda çek kartına pozisyon olarak TANZİM yerine TAHSİL yazılır, diğer işlemlerden çıkış yapmaya gerek kalmaz.
3.2.2.FİRMA ÇEK DİĞER İŞLEMLER
Firma Çek Diğer İşlemler/Yeni Bordro ekranının üst kısmı müşteri çek diğer işlemler bölümüne benzer. Bu bölümde çıkış haricinde kalan diğer işlemler yapılacaktır. Şimdi firma çekleri ile ilgili DİĞER İŞLEMLER�i gözden geçirelim.
PORTFÖYE İADE
Firma çekinin müşteri tarafından geri iadesi durumunda kullanılır. Örneğin; satıcıya verilen bir firma çekinin herhangi bir nedenden dolayı portföye iade alınması işlemini yapalım. İlk önce işlem kodu hanesine F6-İŞLEM KODLARI penceresinden Portföye İade (PI) seçeneğini seçelim. Portföye geri iade edilecek firma çekini pozisyonunu tanımlayarak ekrana getirelim. Pozisyonlarda çek CİRO olarak aranmalıdır.
İlgili yerler doldurulduktan sonra KAYIT tuşuna basıldığında ekrana satıcı kodunun tanımlanacağı bir ekran gelecektir. Bu ekrana satıcı kodu yazılmalıdır. Kayıt işlemi tamamlandığında firma çeki portföye PİADE olarak giriş yapacaktır.
3.3.MÜŞTERİ SENET HAREKETİ
Bu bölüm MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ, MÜŞTERİ SENET ÇIKIŞI, DİĞER İŞLEMLER ve BANKA NOLARI Alt-Bölümlerine ayrılır.
3.3.1.MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ
Bu bölüm kendi içinde YENİ BORDRO ve ESKİ BORDRO Alt-Bölümlerine ayrılır. Yeni bordro ekranının üst kısmı MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ ekranının üst kısmı gibi çalışır. Bordro kalemleri tablo düzeninde doldurulmakta, her senet için bordroda bir satır bilgi kaydedilmektedir. Bordronun doldurulmasında dikkat edilmesi gereken husus PORTFÖY NO hanesinin boş bırakılmasıdır(Bu hane bordro doldurulup kaydedildikten sonra bilgisayar tarafından sıradan çek giriş noları verilerek doldurulmaktadır. Söz konusu haneye kullanıcı tarafından numara verilecek olursa, bu durumda bilgisayar kendi numarasını vermez, kullanıcı tarafından verilen PORTFÖY NO'su geçerli olur). Bu haneden sonra borçlu ile ilgili bilgiler yazılır.
Fatura kapatma işlemi aynen çek giriş bordrosunda anlatıldığı gibi çalışır.
Vade, Valor/Gün, Tutar ve Pul haneleri önceki bölümlerde anlatıldığı gibi kullanılır. Ayrıca MUHASEBE YEVMİYE NO ve YEVMİYE TARİHİ sahaları bağlantılı kayıt yapıldığında kendiliğinden gelir, dosyaya kaydedilir. Bağlantısız kayıtlarda ise kullanıcı tarafından belirtilebilir.
Müşteri senet giriş ekranı doldurulup KAYIT tuşuna basıldığında her birine birer PORTFÖY NO verilerek sistemde senet kartı kayıtları yapılarak giriş işlemi tamamlanmış olur.
3.3.2.MÜŞTERİ SENET ÇIKIŞI
Bu bölümde müşteri senet çıkışları yapılacaktır. MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ bölümünde olduğu gibi bordro düzeninde çalışan bu bölümde çıkışı yapılacak senetlerin hangi cari hesaba veya hangi bankaya yapıldığı öncelikle belirtilecektir. Cari hesap seçimi MÜŞTERİ ÇEK GİRİŞİ bölümündeki gibi olup, banka seçimi ise BANKA KODU üzerinden yapılacaktır.
Çıkış bordrosunun bordro kalemleri daha önce MÜŞTERİ SENET GİRİŞİ bölümünden portföye girişleri yapılmış senet kayıtları ile doldurulacaktır. Çıkışı istenen Senetler PORTFÖY NO hanesine ilgili numara verilerek bordroya alınacaktır.
3.3.3.MÜŞTERİ SENET DİĞER İŞLEMLER
Senetlerle ilgili çeşitli giriş/çıkış işlemleri bu bölümden yapılacaktır. Her işlem entegrasyon yapılan modüllerde ilgili entegre kaydı yapacak şekilde düşünülmüştür. Söz konusu işlemlerle ilgili muhasebe kayıtlarının doğru ve eksiksiz yapılabilmesi için ENTEGRE HESAPLAR bölümünün GENEL İRTİBATLAR Alt-Bölümünde belirtilen muhtelif muhasebe kodlarının tanımlarının doğru olarak yapılmış olması gereklidir. Senet diğer işlemleri de çek diğer işlemleri ile benzer durumlarda kullanılır.
3.3.3.1. SENET POZİSYONLARI
Yukarıda çek pozisyonları için verilen açıklama tamamen senet pozisyonları için de geçerlidir. Senetler için PORTFÖY, BANKA KODLARI, PROTESTO vs. gibi muhtelif standart pozisyonlar kullanılacaktır.
ELDEN TAHSİL
Çek elden tahsil gibidir.
PORTFÖYE İADE
Senedin şekil şartları bozukluğundan dolayı portföye geri iadesinde bu seçenek kullanılır. Örneğin; müşteriden alınan bir senet bankaya verildiğinde tarih üzerinde oynama yapılmış ise veya buna benzer sebeplerden dolayı senet portföye geri iade olduğunda senedi(PI) seçeneği ile geri alırız.
PORTFÖYE PROTESTOLU İADE
Borca mahsuben bankaya veya satıcıya verilen senetlerin protesto olup tekrar portföye geri iadesi durumlarında bu seçenek kullanılır. Protestolu senedi kayıt ederken ekrana pencere içinde protestolu senedin bilgilerinin girileceği ekran gelecektir Senet satıcıdan geliyorsa satıcı kodu, bankadan geliyorsa banka kodu tanımlanmalıdır. Her iki seçenek birlikte yazılmamalıdır. Senet portföye alındığında pozisyonu artık PROTESTO olmuştur.
PORTFÖYDEN MÜŞTERİYE İADE
Protestolu olarak portföyümüzde bulunan senedin müşteriye iadesi durumunda bu seçenek kullanılır. Örneğin; ciroya verilen bir senedin müşteriye iadesi işlemini yapalım. Pozisyonu ciro olan bir senedin karşılığı olmadığı için portföyümüze protestolu iade(PPI) seçeneği ile geri alalım. Geri alınan senedin pozisyonu PROTESTO olur. Protestolu senedi ise portföyden müşteriye iade(PMI) seçeneği ile müşteriye iade ederiz. Artık senedimizin pozisyonu MIADE olmuştur.
PORTFÖYDEN MÜŞTERİYE DEKONTSUZ İADE
Bu işlemde protestolu bir senedin müşteriye iade edildiği ve mukabilinde elden nakit tahsilat yapıldığı düşünülmektedir.
SENET TAHSİL
Bankaya tahsile verilen senedin bankadan gelen dekont ile tahsili yapıldığında bu seçenek kullanılır. Örneğin; portföyümüzdeki TESAM LTD şirketinin 12 portföy nolu senedini ilk önce kodu AKBANK-S olan Akbank Şişli şubesine tahsil için çıkışını yapalım. SENET ÇIKIŞI bölümünden yapılan senet çıkışı işleminden sonra senedin pozisyonu AKBANK-S olmuştur. Banka senedi tahsil ettiğinde bize müşteri dekontu gönderecektir. Müşteri dekontu alındığında SENET DİĞER İŞLEMLER bölümünden SENET TAHSİL(ST) seçeneği ile AKBANK-S pozisyonu olan senet ekrana çağırılıp kayıt edilir. Artık senedin pozisyonu TAHSİL olmuştur.
MUHTELİF İŞLEMLER
Bu bölümde daha önce çeklerle ilgili bahsedilen işlemlerin paralelindeki işlemler yapılacaktır. Tekrarlamak gerekirse, bu bölümde cari hesap kodları, bankalar ve senet pozisyonları arasında herhangi bir virman yapılabilir. Senetle ilgili kullanılacak pozisyon kodları ve muhasebe entegrasyonu istenecekse, paralelinde çalışacak muhasebe kodları ENTEGRE HESAPLAR bölümünde tanımlanmalıdır.
3.3.4.BANKA NOLARI
Bankaya verilen senetlerin takibinin yapılabilmesi için banka takip numaralarının verildiği bölümdür. Bu bölüme girdiğinizde ekrana gelen portföy numaralarını yazarken SENET LİSTESİ tuşuna basmak suretiyle senetlerin pozisyonlarına göre listesini ekrana getirebilirsiniz. BANKA NO hanesine bankanın vermiş olduğu takip numaraları yazılır. Senet numaraları yazılıp KAYIT ile ekrandaki bilgiler kayıt edilir ve ekrana boş bir banko noları sayfası gelir.
3.4.FİRMA SENET HAREKETİ
Firma senet tanzim ve ödendi işlemleri çeklere nazaran oldukça basit bulunmaktadır. Bunun sebebi çek çıkışı yapılırken farklı banka kodları yazılabilmesine rağmen senetlerde böyle bir işlem yapılmamasındandır. Entegrasyon Tablosunda bulunan "Borç Senetleri Hesabı" bu iş için yeterli olmaktadır. Senet çıkışı yapılırken ekranın üst kısmında bulunan cari koduna bir borç cari hareketi kaydedilir. Muhasebe fişindeyse bu karta ait muhasebe kodu borç kısmına kaydedilir. Cariye alacak olarak kayıt yapılmaz, muhasebe fişi alacak kısmındaysa yukarıda bahsedilen "Borç Senetleri Hesabı" kullanılır. Hem cari ve hem de muhasebe kalem kayıtları ilgili parametrelere bağlı olarak detay veya özet olarak yapılabilir.
Senet tahsili işlemi programın "Diğer İşlemler" bölümünden yapılır. Bu durumda ilgili senet kartlarının pozisyonları "Tahsil" olarak değiştirilir, cariye hiç bir kayıt yapılmaz, muhasebede kesilen fişin borç kısmında çıkış yapılırken alacak tarafında bulunan "Borç Senetleri Hesabı" bulunur. Alacak tarafındaysa ödeme kasadan yapıldığı için kasa hesabı bulunur. Yani kesilen fiş tediye fişi olur. Borç tarafı detay/özet olabilir, buna karşılık alacak tarafı sadece tek satır(özet) olur. Birden fazla kasa hesabı tutulduğu durumlarda kayıt öncesinde kasa seçimi yapılabilir.
Portföye iade ve portföye protestolu iade işlemleri de bu bölümden yapılır. Firma Çekleri/Diğer İşlemler bölümünde olduğu gibi kullanılır. Ayrıca firma senetleri portföye alınırken protesto masrafı da hesaba katılabilmektedir.
3.5.YAZDIRMA
Çek/Senet modülünün hareket bölümünde yazıcıdan bordro şeklinde çıkış almak için F4-YAZDIRMA tuşu kullanılır. Bu tuşa basıldığı zaman üzerinde işlem yapılan bordronun tipine göre değişen bir dizayn dosyası kullanılarak bordro bastırılır. Yazdırma işlemine başlamadan önce çıkan bir soruya uygun cevap verilerek bordroda bulunan evrakların ortalama vadesinin de döküme eklenip eklenmeyeceği belirlenir. Yine bordroda bulunan çek veya senetlerin alındığı/verildiği satıcı/müşteri/banka�ya ait adres bilgileri bir çerçeve içinde sorularak belirlenir. Kullanılan dizayn dosyalarının adları ve bunlarda kullanılan sahalarla ilgili detaylı bilgi programlarla verilen �ceksenet.txt� dosyasında verilmiştir.
Firma çek/senet çıkışı yaptırılırken istenirse sıra çek/senet yazdırma imkanı da mevcuttur, bunun için yazdırma tuşuna basıldığında bir çerçeve içinde çıkan ekranda SIRA ÇEK/SENET YAZDIRMA seçiminin yapılması yeterlidir. Sıra çek ve sıra senet basımı sırasında kullanılan dosya adları ve sahalar da �ceksenet.txt� dosyasında açıklanmıştır.