cerenimo
28-12-2007, 11:55 AM
FRP (Fantasy Role Playing) veya onu kapsayan daha geniş bir başlık olarak RPG (Role Playing Game) diğer masaüstü oyunları (Monopoly, Risk ve benzeri oyunlar) gibi belli bir sayıda oyuncunun (ki en ideal oyuncu sayısı 4-6 arasıdır) masa başında oynadığı bir oyun türüdür. Diğer masaüstü oyunlara zar kullanımı, şans gibi açılardan benzemekle beraber RPG oyunları çok daha kapsamlı kurallar ve içerik, çok daha uzun süre oyun ve kazanma/kaybetme gibi amaçlar olmadan oynanabilmesi gibi özelliklerle diğer oyunlardan ayrılır. Oyunun esas amacı insanlara gerçek hayatta olanak veya cesaret açısından yapamayacakları şeyleri yapmış hissi verme, hayallerindeki şeyleri yaşama imkanı sunmak ve böylece hoş vakit geçirmelerini sağlamaktır. Elbette bunlar da çeşitli kurallar çerçevesinde yapılır. Herkesin izlediği filmlerden, okuduğu kitaplardan ya da çevresindeki hikaye ve olaylardan etkilenip de özendiği şeyleri yapma fırsatı olarak insanlara çok şey vaadeden ve bu yüzden kolayca insanın kanına girip bağımlılık yapan bir oyun olduğundan kısa sürede geniş bir kitle edinmiş ve genişlemiştir.
Oynamaya nasıl başlanır? Oynamak için neler gereklidir?
Herkesin zamanında beğendiği bir film veya kitap karakteri olmuştur, herkes "Şunun yerinde bir ben olsaydım/ben şöyle yapsaydım" diye içinden geçirmiştir. Kimi zaman bir yıldız savaşında jedi şovalyesi, kimi zaman parmaklarından yıldırımlar püskürten kudretli bir büyücü, kimi zamansa ikinci dünya savaşında hayatta kalmaya çalışan ve farkında olmasa da ileride çok şeyi değiştirecek bir askerdir bu düşünülen kişiler. İşte RPG oyunları insanlara bu düşüncelerini oyun içinde de olsa gerçeğe dökme fırsatı verir. Bir nevi terapi işlevi gördüğünden psikologlarca da basitçe kullanılmış bir methoddur. Oynanması için bir zar seti birkaç parça kağıt/kalem ve oynanacak dünyaya göre gerekli sisteme göre kural kitapları gereklidir. Ayrıca oyunu bilen bir oyun yöneticisi de çok faydalıdır başlayanlar için. Oyun bir oyun yöneticisi ve oyunculardan oluşur. Genel gidişatta oyun yöneticisi olanları söyler, oyuncular da olanlara göre tepkilerini ve yaptıklarını diye özetleyebiliriz. Örnek olarak Oyun yöneticisi "Karanlık, salon büyüklüğünde taştan duvarlardan örülmüş bir odadasınız. Yerde çamurlu toprağı hissediyorsunuz. Odada pek bir şey yok. Kaynağı belirsiz çok hafif bir loş ışık sayesinde genel hatlarıyla birbirinizi ve içeriyi görebiliyorsunuz. Önünüzde geniş ama yıpranmış ahşap bir kapı var. Kapının arkasından ise ritmik olmayan tıkırtılar geliyor." diye durumu anlattıktan sonra bir oyuncu "Asamı kaldırıp etrafı daha da aydınlatmak için gerekli büyü sözcüklerini söylüyorum" der, bu sırada ikinci oyuncu da "Tıkırtıları daha iyi duyabilmek için kapıya yaklaşıyorum" diyebilir. Oyun yöneticisi oyuncuların yaptıkları hareketlerden sonra olan değişiklikleri belirtir... Ancak savaş, büyü gibi oyunun önemli noktalarında ya da oyuncunun belli temel hareketler dışında yapacağı şeyleri başarıp başaramayacağını görmek için zar sistemi kullanılarak sonuç belirlenir. Oyuncular tecrübe kazandıkça ve yeni şeyler yaşadıkça gelişirler, ve ustalaçtıkça yaptıkları büyülerin etkisi, ya da savaşlardaki isabet oranları zarlara eklenen puanlarla kurallara göre artar. Görüldüğü üzere iyi bir oyun yöneticisinin konuya, sisteme ve dünyaya hakim, betimleme gücü yüksek ve hazırlıklı olması gereklidir.
Sistemler, Dünyalar...
Oyuncuların tercihine göre pek çok dünyada oynanabilen RPG oyunları insanlara geniş bir yelpaze sunmaktadır. Kimi oyuncular şovalyeler, sihirli kılıçlar, büyücüler, vampirler, ejderhalar, korsanlar ve hazinelerle dolu mistik bir ortaçağ temalı oyunlara merak sararken kimi oyuncular uzay gemileriyle savaşıp jedi forcelarını kullanmayı ya da gauss rifle'larının şarjörünü önlerindeki hydralisk'lere boşaltmayı tercih eder. Kimileriyse Normandiya çıkartmasında yer almayı daha çekici bulur. Bu yüzden oynanacak evrenin önceden seçilmesi oyuna başlangıcın ilk adımıdır. Pek çok hazır dünya (Forgotten Realms, Star Wars, StarCraft, Cyberpunk, Dragonlance...) arasından tercih yapabilmekle beraber oyuncular yeterince bilgi ve tecrübe kazandıktan sonra kendi dünyalarını yaratıp her şeyi kendi istedikleri gibi de biçimlendirebilirler. (Bu gerçekten çok uzun ve zaman isteyen bir şeydir. Oldukça zorlar. Ama bittikten sonra inanın en çok eğleneceğiniz yer burasıdır.)
Dünya seçimi dışında sistem seçimi de önemlidir. Sistem bir oyundaki kurallar zincirinin adıdır. En çok bilinen sistem D&D tarafından kullanılan D20 sistemi olmakla beraber çeşitli sistemler de mevcuttur. Sistem oyuncuların karakter özelliklerini, oyunun yapısını yakından ilgilendirdiği gibi detaylara da girmek ama bunu oyuncunun kendini Calculus dersindeymiş gibi hissetmesini sağlamadan yapmak açısından önemlidir. Her sistemin çeşitli avantaj ve dezavantajları olmakla beraber kişisel tavsiyem bir sistem seçilip oyun yöneticisi tarafından gerekli yerlere "modifiye" yapılmasıdır. Tabii bu kadar tecrübe kazanana kadar standart bir sistem de yeterlidir.
Oyuna başlarken...
Oyuna başlamadan önce oyun yöneticisinin oyunu önceden planlayıp düşüncelerini bir yere not almış olması önemlidir. Oyuncuların yapacağı çoğu şeye hazırlıklı olmalı ve hikayenin genel gidişatını önceden belirlemelidir. Kısacası ciddi bir oyun öncesi oyun yöneticisinin uzunca bi işi vardır. Bunun dışında teker teker oyuncularla görüşüp karakterlerini onaylamak ve hikayeyle bağdaştırmak zorundadır. Oyuncular ise öncelikle yöneticiden oyun hakkında aldıkları ipuçlarına göre ne tür bir karakter yönetmek istediklerine karar vermeli, oynadıkları dünyaya göre bir karakter özgeçmişi yazmalı ve ona göre karakterinin özelliklerini belirlemelidir. Bu konuda zaten yeterli bilgiyi kitaplardan bulmak mümkün. Karakterler yaratıldıktan sonra oyun içerisinde de rollerine uygun davranmaları gerektiğinden karakter seçimi önemlidir. Örneğin bir şovalyenin nasıl yoldan geçen insanlara "Naber lan moruk" tarzı bir selam vermesi ya da bir barbarın aldıkları görev için kütüphanede araştırma yapması abes kaçar.
Gerekli kitapları ve eşyaları nereden bulurum?
Gerekli kural kitaplarını artık tüm büyük kitapçılarda bulabilirsiniz. İstanbul'da Sihir (Beşiktaş) ve Gerekli Şeyler (Nişantaşı) aklıma ilk gelen yerler. Bunun dışında zar seti, başlangıç setleri ve ilerisi için geliştirmeler -add onlar- da buralardan bulunabilir. Yine internetten e-book olarak da bu kitapları indirebilirsiniz. (Fakat hem print etmek masraflı olacağından hem de karman çorman olacağından tavsiye etmem)
* * *
Burada FRP'ye giriş için temel bir yazı yazdım. İşin detayına girmedim. Yazım daha çok bu oyunun varlığını duymuş ama ne olduğu konusunda çok bir fikri olmayan insanlara temel bilgi vermek ve başlamalarına yardım etmek için bilgi vermekti. Kafanıza takılan bir şey olursa buradan ve/veya özel mesaj yoluyla sorabilirsiniz.
Oynamaya nasıl başlanır? Oynamak için neler gereklidir?
Herkesin zamanında beğendiği bir film veya kitap karakteri olmuştur, herkes "Şunun yerinde bir ben olsaydım/ben şöyle yapsaydım" diye içinden geçirmiştir. Kimi zaman bir yıldız savaşında jedi şovalyesi, kimi zaman parmaklarından yıldırımlar püskürten kudretli bir büyücü, kimi zamansa ikinci dünya savaşında hayatta kalmaya çalışan ve farkında olmasa da ileride çok şeyi değiştirecek bir askerdir bu düşünülen kişiler. İşte RPG oyunları insanlara bu düşüncelerini oyun içinde de olsa gerçeğe dökme fırsatı verir. Bir nevi terapi işlevi gördüğünden psikologlarca da basitçe kullanılmış bir methoddur. Oynanması için bir zar seti birkaç parça kağıt/kalem ve oynanacak dünyaya göre gerekli sisteme göre kural kitapları gereklidir. Ayrıca oyunu bilen bir oyun yöneticisi de çok faydalıdır başlayanlar için. Oyun bir oyun yöneticisi ve oyunculardan oluşur. Genel gidişatta oyun yöneticisi olanları söyler, oyuncular da olanlara göre tepkilerini ve yaptıklarını diye özetleyebiliriz. Örnek olarak Oyun yöneticisi "Karanlık, salon büyüklüğünde taştan duvarlardan örülmüş bir odadasınız. Yerde çamurlu toprağı hissediyorsunuz. Odada pek bir şey yok. Kaynağı belirsiz çok hafif bir loş ışık sayesinde genel hatlarıyla birbirinizi ve içeriyi görebiliyorsunuz. Önünüzde geniş ama yıpranmış ahşap bir kapı var. Kapının arkasından ise ritmik olmayan tıkırtılar geliyor." diye durumu anlattıktan sonra bir oyuncu "Asamı kaldırıp etrafı daha da aydınlatmak için gerekli büyü sözcüklerini söylüyorum" der, bu sırada ikinci oyuncu da "Tıkırtıları daha iyi duyabilmek için kapıya yaklaşıyorum" diyebilir. Oyun yöneticisi oyuncuların yaptıkları hareketlerden sonra olan değişiklikleri belirtir... Ancak savaş, büyü gibi oyunun önemli noktalarında ya da oyuncunun belli temel hareketler dışında yapacağı şeyleri başarıp başaramayacağını görmek için zar sistemi kullanılarak sonuç belirlenir. Oyuncular tecrübe kazandıkça ve yeni şeyler yaşadıkça gelişirler, ve ustalaçtıkça yaptıkları büyülerin etkisi, ya da savaşlardaki isabet oranları zarlara eklenen puanlarla kurallara göre artar. Görüldüğü üzere iyi bir oyun yöneticisinin konuya, sisteme ve dünyaya hakim, betimleme gücü yüksek ve hazırlıklı olması gereklidir.
Sistemler, Dünyalar...
Oyuncuların tercihine göre pek çok dünyada oynanabilen RPG oyunları insanlara geniş bir yelpaze sunmaktadır. Kimi oyuncular şovalyeler, sihirli kılıçlar, büyücüler, vampirler, ejderhalar, korsanlar ve hazinelerle dolu mistik bir ortaçağ temalı oyunlara merak sararken kimi oyuncular uzay gemileriyle savaşıp jedi forcelarını kullanmayı ya da gauss rifle'larının şarjörünü önlerindeki hydralisk'lere boşaltmayı tercih eder. Kimileriyse Normandiya çıkartmasında yer almayı daha çekici bulur. Bu yüzden oynanacak evrenin önceden seçilmesi oyuna başlangıcın ilk adımıdır. Pek çok hazır dünya (Forgotten Realms, Star Wars, StarCraft, Cyberpunk, Dragonlance...) arasından tercih yapabilmekle beraber oyuncular yeterince bilgi ve tecrübe kazandıktan sonra kendi dünyalarını yaratıp her şeyi kendi istedikleri gibi de biçimlendirebilirler. (Bu gerçekten çok uzun ve zaman isteyen bir şeydir. Oldukça zorlar. Ama bittikten sonra inanın en çok eğleneceğiniz yer burasıdır.)
Dünya seçimi dışında sistem seçimi de önemlidir. Sistem bir oyundaki kurallar zincirinin adıdır. En çok bilinen sistem D&D tarafından kullanılan D20 sistemi olmakla beraber çeşitli sistemler de mevcuttur. Sistem oyuncuların karakter özelliklerini, oyunun yapısını yakından ilgilendirdiği gibi detaylara da girmek ama bunu oyuncunun kendini Calculus dersindeymiş gibi hissetmesini sağlamadan yapmak açısından önemlidir. Her sistemin çeşitli avantaj ve dezavantajları olmakla beraber kişisel tavsiyem bir sistem seçilip oyun yöneticisi tarafından gerekli yerlere "modifiye" yapılmasıdır. Tabii bu kadar tecrübe kazanana kadar standart bir sistem de yeterlidir.
Oyuna başlarken...
Oyuna başlamadan önce oyun yöneticisinin oyunu önceden planlayıp düşüncelerini bir yere not almış olması önemlidir. Oyuncuların yapacağı çoğu şeye hazırlıklı olmalı ve hikayenin genel gidişatını önceden belirlemelidir. Kısacası ciddi bir oyun öncesi oyun yöneticisinin uzunca bi işi vardır. Bunun dışında teker teker oyuncularla görüşüp karakterlerini onaylamak ve hikayeyle bağdaştırmak zorundadır. Oyuncular ise öncelikle yöneticiden oyun hakkında aldıkları ipuçlarına göre ne tür bir karakter yönetmek istediklerine karar vermeli, oynadıkları dünyaya göre bir karakter özgeçmişi yazmalı ve ona göre karakterinin özelliklerini belirlemelidir. Bu konuda zaten yeterli bilgiyi kitaplardan bulmak mümkün. Karakterler yaratıldıktan sonra oyun içerisinde de rollerine uygun davranmaları gerektiğinden karakter seçimi önemlidir. Örneğin bir şovalyenin nasıl yoldan geçen insanlara "Naber lan moruk" tarzı bir selam vermesi ya da bir barbarın aldıkları görev için kütüphanede araştırma yapması abes kaçar.
Gerekli kitapları ve eşyaları nereden bulurum?
Gerekli kural kitaplarını artık tüm büyük kitapçılarda bulabilirsiniz. İstanbul'da Sihir (Beşiktaş) ve Gerekli Şeyler (Nişantaşı) aklıma ilk gelen yerler. Bunun dışında zar seti, başlangıç setleri ve ilerisi için geliştirmeler -add onlar- da buralardan bulunabilir. Yine internetten e-book olarak da bu kitapları indirebilirsiniz. (Fakat hem print etmek masraflı olacağından hem de karman çorman olacağından tavsiye etmem)
* * *
Burada FRP'ye giriş için temel bir yazı yazdım. İşin detayına girmedim. Yazım daha çok bu oyunun varlığını duymuş ama ne olduğu konusunda çok bir fikri olmayan insanlara temel bilgi vermek ve başlamalarına yardım etmek için bilgi vermekti. Kafanıza takılan bir şey olursa buradan ve/veya özel mesaj yoluyla sorabilirsiniz.